Hona bertan esan eta egindakoekin osatutako erreportaia.

Jillian Tamaki

Astrid Lindgren saria, berriz, Guus Kuijer nederletar idazleak jaso du 2012an. Idazlea, sortu zuen pertsonai ezagunarekin berriketa

(Informazio gehiago: galtzagorri@galtzagorri.org  – Galtzagorri Elkarteko bazkide egiteko hemen).

Dakizunez, KLIS-KLASIKOAK bildumak haur eta gazte literaturako lan klasikoetarako sarbidea izan nahi du; hots, 4 eta 16 urte bitarteko irakurleei  euskarazko literatur obra kanonikoak eskueran jartzea zein beste hizkuntzetako klasikoen itzulpen egokiak  eskaintzea du xede nagusi. Eusko Jaurlaritzak eta Galtzagorri haur eta gazte literatura elkarteak jarri dute martxan bilduma hau, eta 2011n lau izenburu argitaratu ziren Erein, Igela, Alberdania eta Elkar argitaletxeen lankidetzari esker.

 ’Txan Fantasma’, ‘Maria Goikoak batbirulau’, ‘Indianoa’ eta ‘Pinotxoren abenturak’ dira, hain zuzen, 2011n argitaratu diren bilduma honetako lehen lau liburuak, eta hainbat euskal idazle, itzultzaile eta ilustratzaile ezagunek hartu dute parte bertan, tartean Mariasun Landak, Anjel Lertxundik, Antton Olariagak, Jon Zabaletak, Jokin Mitxelenak eta Koldo Bigurik.

2012an titulu gehiago kaleratuko ditu KLIS-KLASIKOAK ekimenak. Hain zuzen, ere Elmer (David McKee) albuma, Amattoren Uzta (Maddi Ariztia) ipuin bilduma eta Tom Sawyer-en abenturak (Mark Twain).

Oraingoan, liburu gomendatuen zerrenda bat argitaratu dute: Behin eta berriz irakurtzeko 150 haur liburu (150 libros infantiles para leer y releer).  Paperean edo digitalean kontsultatu daiteke.

Liburu bakoitzaren fitxa gaztelaniazko ediziotik egina dago: ondo osatua da, idazle eta ilustratzaileen  informazio asko ematen du, eta liburu bera estatuko beste hizkuntzetan argitaratua dagoen ere argitzen du.

Beste gida interesgarri bat haur literatura gustuko duen edonorentzat!

Ikerketa osoa hemen kontsultatu daiteke: Clark, C.; Woodley, J. and Lewis F.  (2011). The Gift of Reading in 2011: Children and young people’s access to books and attitudes towards reading. London: National Literacy Trust.

Aztertzen dituzten aldagaiak bitxiak dira, baina ateratzen diren ondorioak ikusita, kontutan hartzeko modukoak iruditzen zaizkigu.

1. Liburuak opari gisa jasotzea

Hainbat ikerketak frogatzen dutenez, liburuak eta irakurtzeko beste material batzuk eskura izatea oso garrantzitsua da haurren hizkuntzaren eta irakurmenaren garapenerako.

Opari bezala libururik inoiz jaso ez duten haur eta gazteen %18ak, espero den baino irakurmen maila eskasagoa du. Liburuak opari jasotzen dituztenen artean ordea, %8 dira espero den mailaren azpitik daudenak.

2. Nork bere liburuak izatea

Kasu honetan ere mundu mailan egin diren ikerketa trinkoek diote, liburuen jabe izateak eta irakurmenaren lorpenak lotura estua dutela.

Zenbakiak errepikatu egiten dira aldagai honi dagokionez ere: liburuen jabe direnen %8a dago espero den irakurmen mailaren azpitik; libururik ez dutenen artean ordea, %19ra igotzen da tasa.

Atal honetan haur eta gazteei etxean dituzten liburu kopuruaz ere galdetu zitzaien. Nahiz eta jasotako erantzunak zehatzak ez direla jakin, beraiek duten pertzepzioa eta irakurmen maila lotuta agertu dira ikerketaren emaitzetan. Etxean zenbat eta liburu gehiago egon, irakurmenaren lorpena hobea da.

3. Irakurketarekiko jarrerak

Irakurketaz gozatzen dutela aitortzen dutenen kasuan, irakurmenaren lorpena ere altuagoa da.

Irakurketaz gozatu eta irakurmenaren lorpena

Pello Añorga irakasle eta kontalariak, Bularretik Mintzora egitasmoaren baitan, gurasoentzat ematen duen tailerraz zenbait azalpen ematen ditu elkarrizketa honetan.

Elkarrizketa entzungai hemen

Bertan, Bartzelonako Unibertsitateko irakasleak, hitzik gabeko albumak eta irakurleak istorioak asmatzea ez direla baiokide dio. Narrazio bisual hauek deszifratzeko arretaz irakurtzea komeni da; areago esanda, zenbait alditan irakurtzea behar da.

Irakurketa modu hori sustatzeko, egileek erabiltzen duten estrategietako bat  behaketa jokoak dira. Hauek  irakurleari zeinu grafikoak ulertzen laguntzen diete.

“Esna-bidean / En la Vida Láctea” erakusketa honen helburu nagusia jendartea edoskitzeak duen garrantziaz ohartaraztea da. Halaber, emakumearen rola “aldatu” den heinean, berau geure eguneroko bizitzan txertatzeko klabeak lantzea ere nahi da, elkarren arteko sostenguan oinarrituz.

Carmen Ferro Montiu emaginaren eta Tolosaldeko Altzoan Elkarteko kideen arteko elkarlanari esker sortu da erakusketa hau. Carmen Ferrok azken urteotan edoskitze garaian ateratako hainbat argazki bildu ditu eskualdeko gurasoen eskutik. Bere asmoa argazki horien bidez bular-ematearen garrantzia eta onurak azpimarratu eta edoskitzearen aldeko kontzientzia sustatuko zuen erakusketa bat egitea izan da. Lan horretan bidelagun izan du Altzoan Elkartea eta lankidetza horren emaitza da Esna-bidean / En la Vida Láctea erakusketa. Tolosako Udaleko Kultura eta Berdintasun sailek ere lagundu eta babestu dute ekimen hau.

Galtzagorri Elkarteko bazkide diren hainbat ilustratzaileren lanak daude ikusgai Tolosako Aranburu Jauregian zabaldu berri duten  erakusketan.

Elena Odriozola, Antton Olariaga, Jokin Mitxelena, Concetta Probanza, Lorena Martinez, Leire Salaberria, Iñaki Martiarena “Mattin”, Estibalitz Jalon, Maite Gurrutxaga, Eider Eibar, Elizabete Agirre, Eli Villar eta Ainara Azpiazu “Axpi”ren ilustrazioek bete dituzte Aranburu Jauregiko horma batzuk. Lan guztiek edoskitzea dute ardatz eta gehienak erakusketarako propio sortuak izan dira. Ainara Azpiazuren ekarpena, gainera, berezia izan da; inaugurazio ekitaldian bertan margotzen hasi zen mural handi bat sortu baitu ekimen honetarako.

Ilustrazioez gain, hainbat margo-lan, argazki, eskultura eta ikus-entzunezko ikusteko aukera dago edoskitzeari buruzko erakusketa berezi horretan. Parte hartu duten artisten artean dira, besteak beste, Idoia Elosegi, Maddi Soroa, Txitxi Orbegozo eta Naiara Delgado artista eta argazkilari tolosarrak, eta, Ana Urgoiti; Ane Ostolaza; Antton Arrillaga; Beñat Romera; Mª Jose Ardanaz eta Miguel Luis Agirrezabal, EHU/UPVko Arte Ederretako ikasleak.

Horrez gain, Tolosako Udal Liburutegiaren eskutik gaiarekin zerikusia duten liburuz osatutako liburutegia ere jarri dute erakusketan, eta bertan, leku berezia eskaini zaio Galtzagorri Elkartearen Bularretik Mintzora egitasmoari.