Bularretik Mintzora

Pello Añorga irakasle eta kontalariak, Bularretik Mintzora egitasmoaren baitan, gurasoentzat ematen duen tailerraz zenbait azalpen ematen ditu elkarrizketa honetan.

Elkarrizketa entzungai hemen

Imaginaria aldizkari digitalak, Emma Boschen artikulu interesgarri bat aurkezten digu.

Bertan, Bartzelonako Unibertsitateko irakasleak, hitzik gabeko albumak eta irakurleak istorioak asmatzea ez direla baiokide dio. Narrazio bisual hauek deszifratzeko arretaz irakurtzea komeni da; areago esanda, zenbait alditan irakurtzea behar da.

Irakurketa modu hori sustatzeko, egileek erabiltzen duten estrategietako bat  behaketa jokoak dira. Hauek  irakurleari zeinu grafikoak ulertzen laguntzen diete.

Aurten ere, 6. aldiz Maria Moliner saria jaso dau Iurretako Herri Bibliotekak. Lehiaketa FEMP-ek (Federacion Española de Municipios y Provincias) antolatzen du biblioteketan irakurzaletasuna bultzatzeko proiektu onenak saritzeko helburuarekin.

“Esna-bidean / En la Vida Láctea” erakusketa honen helburu nagusia jendartea edoskitzeak duen garrantziaz ohartaraztea da. Halaber, emakumearen rola “aldatu” den heinean, berau geure eguneroko bizitzan txertatzeko klabeak lantzea ere nahi da, elkarren arteko sostenguan oinarrituz.

Carmen Ferro Montiu emaginaren eta Tolosaldeko Altzoan Elkarteko kideen arteko elkarlanari esker sortu da erakusketa hau. Carmen Ferrok azken urteotan edoskitze garaian ateratako hainbat argazki bildu ditu eskualdeko gurasoen eskutik. Bere asmoa argazki horien bidez bular-ematearen garrantzia eta onurak azpimarratu eta edoskitzearen aldeko kontzientzia sustatuko zuen erakusketa bat egitea izan da. Lan horretan bidelagun izan du Altzoan Elkartea eta lankidetza horren emaitza da Esna-bidean / En la Vida Láctea erakusketa. Tolosako Udaleko Kultura eta Berdintasun sailek ere lagundu eta babestu dute ekimen hau.

Galtzagorri Elkarteko bazkide diren hainbat ilustratzaileren lanak daude ikusgai Tolosako Aranburu Jauregian zabaldu berri duten  erakusketan.

Elena Odriozola, Antton Olariaga, Jokin Mitxelena, Concetta Probanza, Lorena Martinez, Leire Salaberria, Iñaki Martiarena “Mattin”, Estibalitz Jalon, Maite Gurrutxaga, Eider Eibar, Elizabete Agirre, Eli Villar eta Ainara Azpiazu “Axpi”ren ilustrazioek bete dituzte Aranburu Jauregiko horma batzuk. Lan guztiek edoskitzea dute ardatz eta gehienak erakusketarako propio sortuak izan dira. Ainara Azpiazuren ekarpena, gainera, berezia izan da; inaugurazio ekitaldian bertan margotzen hasi zen mural handi bat sortu baitu ekimen honetarako.

Ilustrazioez gain, hainbat margo-lan, argazki, eskultura eta ikus-entzunezko ikusteko aukera dago edoskitzeari buruzko erakusketa berezi horretan. Parte hartu duten artisten artean dira, besteak beste, Idoia Elosegi, Maddi Soroa, Txitxi Orbegozo eta Naiara Delgado artista eta argazkilari tolosarrak, eta, Ana Urgoiti; Ane Ostolaza; Antton Arrillaga; Beñat Romera; Mª Jose Ardanaz eta Miguel Luis Agirrezabal, EHU/UPVko Arte Ederretako ikasleak.

Horrez gain, Tolosako Udal Liburutegiaren eskutik gaiarekin zerikusia duten liburuz osatutako liburutegia ere jarri dute erakusketan, eta bertan, leku berezia eskaini zaio Galtzagorri Elkartearen Bularretik Mintzora egitasmoari.

Aitatxok liburua erakutsi…

…eta umeak gozatu.

 Gazteegi ez horrelako jolasetarako!

Lehen ‘Abrite portas, klis-klas!’ esan, eta lapurren haitzuloko atea irekitzen zen, iraganeko altxor preziatuak. Orain ‘Abrite portas, klis-klas!’ esan, eta etorkizuneko altxorrak zabalduko zaizkizu, euskaraz nahiz munduko edozein hizkuntzatan sortutako liburuak: KLIS-KLASIKOAK!

Lelo horrekin zabaltzen dira azaroaren 25ean aurkeztutako liburuak, eta lelo bera izango dute aurrerantzean Klis-klasikoak sorta osatuko duten liburuek ere. Testuak aurreratzen duen bezala, haur eta gazte literaturako lan klasikoetarako sarbidea izan nahi du Klis-klasikoak bildumak; hots, 4 eta 16 urte bitarteko irakurleei (ez haiei bakarrik, baina bereziki haiei) euskarazko literatur obra kanonikoak eskueran jartzea zein beste hizkuntzetako klasikoen itzulpen egokiak eskaintzea du xede nagusi.

Galtzagorri Elkarteak, Eusko Jaurlaritzako Kultura Saileko Hizkuntza politikarako Sailburuordetzarekin lankidetzan, sortu du bilduma hau. Dagoeneko kalean dira sail honetako lehen lau liburuak. Klasiko unibertsal bat eta hiru berrargitalpen: Pinotxoren abenturak (Carlo Collodi, Jokin Mitxelena), Txan Fantasma (Mariasun Landa, Jon Zabaleta), Maria Goikoak Batbirulau (Anjel Lertxundi, Antton Olariaga) eta Indianoa (Gregorio Muro, Francisco Fructuoso).

Informazio gehiago +

Sasi Guztien Gainetik 2010ean argitaratu zen arren, orain arte Bularretik Mintzora egitasmoan parte hartzen ari diren herrietan baino ez da banatu. Izan ere, egitasmo horren garapenaren baitan sortu den bigarren CD-liburua da hau.

Lehenengoa, Bularretik Mintzora izenekoa, 2007an argitaratu zen 0 eta 6 urte bitarteko haurren guraso eta hezitzaileei zuzenduta. Hau ere guraso eta hezitzaileei zuzenduta dago, baina 5 urtetik aurrerako haurrekin erabiltzeko sortu da. Honekin, Bularretik Mintzora egitasmoa borobilduz, haur helduxeagoei irakurzaletasuna sustatzen jarraitzeko kantu, ipuin, eta jolas bilduma berria eskaini nahi die Galtzagorrik guraso eta hezitzaileei. CD-liburu honek ere beste argitaraldi bat izan du eta salgai dago baita liburu-dendetan.

Sasi Guztien Gainetik CD-liburuaren egilea Itziar Zubizarreta da, musika Zuriñe Fernandez Gerenbarrenak konposatu du eta Elena Odriozolarenak dira ilustrazioak. CDaren grabazioa, Eresbilen egin zen Jon Miner teknikariarekin. Bertan, Pello Añorga, Yolanda Arrieta, Juan Kruz Igerabide, Jaione Lizarazu eta Itziar Zubizarretaren ahotsen bitartez, kantak, jolasak, esku jolasak eta ipuinak grabatu dira. CD-liburuaren orrietan horien letrak eta erabilerarako oharrak biltzen dira.

Bularretik Mintzora CD-liburua izan zen egitasmo honen lehen oinarrizko materiala. 2007an argitaratu zen, 0-6 urte bitarteko haurrekin erabiltzeko, eta sehaska kantez, magaleko jolasez, esku jolasez eta hitz jolasez osatuta dago. Hau ere Itziar Zubizarretak zuzendu eta Elena Odriozolak ilustratutakoa da. Aurélio Edler Copések musikatu zuen eta grabazioa Eresbilen egin zen Jon Miner teknikariarekin. Ahotsa Miren Agur Meabek, Juan Kruz Igerabidek, Pello Añorgak, Lourdes Etxebarriak eta Itziar Zubizarretak jarri zuten.

CD-liburu hauek proiektu zabalago baten oinarrizko materiala dira. Izan ere, Bularretik Mintzora egitasmoak bi helburu nagusi ditu: literatur tradizioaren galerari aurre egitea sehaska kantak, esku jolasak, ipuinak eta abar bilduz; eta haurren irakurzaletasuna sustatzea txiki-txikitatik, horretarako hezitzaile eta gurasoentzako tresnak eskainiz.

Egitasmoa Galtzagorri Haur eta Gazte Literatura Elkartearen eta Eusko Jaurlaritzaren Kultura Sailaren arteko lankidetzaren fruitu da. Izan ere, liburu eta CD hauek hainbat liburutegitan garatzen ari den Irakurri Kanpainaren oinarria dira.

Horrela hasten da txostena: orain arteko adierazleak jaso eta Bularretik Mintzora egitasmoaren ibilbidearen laburpen txiki bat egin dugu, kanpaina ahalik eta publiko zabalenari ezagutzera emateko. Testuaren sarrera duzue hemen, eta txosten osoa irakurtzeko parada beherago. On egin dagizuela!

“2007. urteko abendua, Tolosako Haur Liburutegia. Hantxe eman zion hasiera Galtzagorri Euskal Haur eta Gazte Literatura Elkarteak orduan inork ezagutzen ez zuen Bularretik Mintzora kanpainari. Eusko Jaurlaritzako Kultura Saileko Liburutegi Zerbitzua izan genuen laguntzaile. Eta munduan zehar ezagutzen genituen honelako beste kanpainak abiapuntu. EAEko haurren irakurtzeko zaletasuna zen gure kezka. Hauen irakurketa ohitura sustatzea txiki txikitandik beren etxean, liburutegian eta eskolan. 2011ko uztailan, Tolosa, Oñati, Legazpi, Donostia (Erdi gunean eta Alde Zaharrean), Ermua, Iurreta, Markina, Amurrio, Aramaio eta Urkabustaitzeraino iritsi da kanpaina. 2011-2012. ikasturtean 12 herri izango dira jada BM kanpaina martxan izango dutenak. Izan ere, Arrasate eta Laudion ere egitasmoa abian jartzeko hitzarmenak onartu dira udal bakoitzean.”

Txosten osoa

Joan den uztailaren 9an, ETB 1eko Ipupomamua saioak, irakurzaletasuna eta haur literatura sustatzeko helburua duenak, Bularretik Mintzora egitasmoari leku egin nahi izan dio, monografiko bat eskainiz.  Saio osoa EiTBko Nahieran web gunean dago ikusgai.

Bertan egitasmoaren helburu eta nondik norakoez jardun dute Izaskun Jauregi Galtzagorriko idazkari teknikoak, Jone Arroitajauregi Bularretik Mintzora egitasmoaren koordinatzaileak, eta Itziar Zubizarreta idazleak, egitasmo honen sortzaile, egile eta dinamizatzaileak.

Halaber, saio horretan Asun Agiriano Galtzagorriko lehendakari ohiak hartu du parte Bularretik Mintzora egitasmoan erabiltzen diren liburu batzuen aipamena eginez. Aitziber Alonso ilustratzaile eta Galtzagorriko egungo lehendakariak, berriz, -Ipupomamuaren denboraldi honetan ohi duen moduan-, liburu bat aztertu du ilustrazioen ikuspegitik. Kasu honetan Bularretik Mintzora egitasmoan erabili ohi den liburu bat izan du hizpide baita ere.

Patxi Zubizarreta idazleak, joan den maiatzaren 29ko ARGIAn, Antton Olariagaren irudi eder batez lagunduta, tradizioaren transmisiorean arazoetaz hitz egiten digu, eta aitzakia hori hartuta, Galtzagorri Elkarteak aurten argitaratutako Sasi guztien gainetik liburu-CDa aurkezten du.

Hemen artikulu guztia irakurtzeko aukera.